Albanian proverbs

From Quotes
It is vanity to desire a long life and to take no heed of a good life.
Thomas γ Kempis
Jump to: navigation, search


A B C Ç D E F G Gj H I K L M N Nj P Q R S Sh T U V

A

A rrohet me zemër të lepurit? --South
Can you live with the heart of a rabbit?
Ai që ndërton me djersë, mbron me gjak. --South
He who builds with sweat, defends with blood.
Ai që përton sot, pendohet mot. --Vlorë
Who is lazy today, regrets it later.
Ai që s'ka zemër, s'ka as thembër. --South
He who has no heart, has no heels.
Asht kollaj me ia pre bishtin ujkut të vramë. --Shkodër
It is easy to cut the tail of a dead wolf.
As në parajsë mos rri vetëm. --North
Do not be alone even in heaven.
Amanetin nuk e tret as dheri --Krujë
Even the land can't disolve the will.

B

Balta -- m'ë ëmbël se mjalta. --Vlorë
The mud [in Albania] is sweeter than honey [elsewhere]
Bujku i mirë, ia merr me zorr bukën tokës. --Tropojë
A good [able] farmer takes with force the bread from the earth.
Burri në shtëpi, si dreqi në xhami. --Elbasan
A man at home (not working) is like the devil in a mosque.
Bijë vëndi -- pikë argjëndi. --Berat
Country son -- drop of silver.
Besa e shqiptarit -- si purtekë e arit. --South
Albanian oath -- like perch of gold.


C

Cdo njeri është mbret në shtëpinë e tij. --South
Every man is king in his own home.

Ç

Ç'ma ka zemra, ma qit vena. --Shkodër
What I have in my heart is brought out by the wine.
Çelësi që punon, nuk ndryshket. --Mallakastër
The key that is used does not rust.

D

Dembeli është nëna e të gjithë veseve. --North
Laziness is the mother of all bad habits
Dera e përtimit, caku i mjerimit. --Librazhd
The door of lazyness is the boundary of misery
Dielli, edhe kur ka re, ndrit. --Gjirokastër
The sun shines even when it is cloudy.
Difton fmija, ç'ka shtëpia. --North
The child tells what goes on in the house.
Dita pa punë nata pa gjumë. --South
The day without work, the night without sleep.
Dora me baltë buka me mjaltë. --Kosova
The hand with mud, the bread with honey.
Dora e larë, zorrë e tharë. --South
Clean hand, empty stomach
Duket zogu që në ve. --South
You know the bird since it is an egg.

E

E vërteta rri si vaji mbi ujë. --North
The truth prevails like oil over water.
Edhe ujët po të rrijë në një vend qelbet. --South
Even the water gets stale if it does not flow
Eja baba te te tregoj arat. --South
Come on dad, let me show you your properties.

Dardha, bjen (pikë) nën dardhë

F

Fikut ulët i hyp kushdo. --Krujë
The low fig [fruit branch] can be climbed by everyone.
Fjala e plakut, e pushka e djalit. --Krujë
The word of the old, and the gun of the young.
Fillimi i mbarë është gjysma e punës.
Good start is half of the work.

G

Gruaja që nuk do të gatuajë, shosh gjithë ditën. --Skrapar
A woman who doesn't want to cook takes all day to prepare the ingredients.
Gur-gur, bëhet mur. --South
Stone-stone, makes a wall.

Gj

Gjarpëri ecën dhe fshin gjurmët me bisht. --Korçë
The snake moves, erasing its tracks with its tail
Gjithsecili në punën e tij është zot. --South
Each person at his job is a lord
Gjykon puna, s'gjykon guna. --Librazhd
You tell by the work, not by the [clothes].

H

Hekuri sa punohet, aq zbukurohet. --Vlorë
The more you strike (work) the steel, the more beautiful it becomes

I

I mjeri ai që s'mendon për pleqëri. --Shkodër
Poor is the man who does not think of the old age.
I riu ka fuqi, plaku mëncuri. --South
The young have strength, the old knowledge.


K

Kali plak të len barrën në rrugë. --North
The old horse drops the load in the middle of the road.
Kau që nuk vete në arë e pret sëpata. --Kurvëllesh
The Ox that refuses to work in the field will get an axe
Kazma në dorë, buka në gojë; kazma në katua, trasta del për miell hua. --Skrapar
Pickaxe in hand, bread in mouth; pickaxe lying in cellar, sack out to borrow flour
Kënga për darkë, brenga për drekë. --South
Singing is for dinner, grief for lunch.
Koha është flori
Time is gold; equivalent to the English proverb: Time is money
Ku ka bletë, ka dhe mjaltë. --Përmet
Where there are bees, there is honey.
Ku ka zemër ka dhe krahë. --South
Where there is heart, there are hands.
Kullote dhinë të të mbushë kusinë. --Gjirokastër
Feed the goat to fill the pot
Kur s'ke mbjellë, s'ke çfarë korr. --South
If you do not sow, you can't reap.
Kur s'ke punë luaj derën. --Përmet
When jobless, keep rattling the door
Kush di me lavdue, din edhe me cpifë. --Krujë
Who knows to praise sure knows to insult
Kush fërkon pulën, ha edhe vezën. --Korçë
Who pats the chicken, eats the egg
Kush fle ngrohtë ka edhe ftohtë. --Arbëreshët
Who sleeps warmly can also be cold.
Kush i kullot deshët, ai qeth dhe leshët. --Përmet
Who lets the rams graze gets the wool
Kush ka turp, vdes për bukë. --South
Who is shy dies from hunger.
Kush mori udhë, dhe do të lodhet. --Gjirokastër
Who travels will also get tired.
Kush nuk di ç'është lodhja, ai nuk di ç'është çlodhja. --Berat
Who does not know tiredness, does not to know to relax.
Kush përton vdes urije. --Berat
Who is lazy dies from hunger.
Kush rri nën pemë, ha edhe kokrrat. --Korçë
Who stays under the tree, eats its fruits.
Kush s'punon, dheut i rëndon. --South
Who does not work, is heavy to the earth.
Kush zë brumë do të gatuajë. --South
Who starts making the dough, will also cook.
Kushtrimi del për të ligshtin, pse trimi kujtohet vet. --Shkodër
The Clarion-call is for the weak, the brave remembers on his own
Kujto qenin e bëj gati shkopin.
Remember the dog and prepare the stick.'

L

Liria i ka rrënjët në gjak. --South
Liberty has its roots in blood.
Lima dalëngadalë bëri tranë gjilpërë. --South
Slowly-slowly, even a file can turn a beam into a needle.

When there is heart, there is pain [javed]


M

Malet tunden, po nuk bien. --South
The mountains shake but do not fall.
Mbill me një dorë, korr me të dyja. --South
Sow with one hand, reap with both.
Mbroje atdhenë si shqipja folenë. --Shkodër
Protect your fatherland like the eagle protects its nest
Me fal gjakun është burrni. --Kosova
To forgive the blood [as in revenge] is to be a man.
Me lopatë ari dhe shat argjëndi tundën e lëkundën edhe malet nga vëndi. --Sarandë
With a spade of gold and a hoe of silver even the mountains rock and sway
Më mirë "punë e mbarë", se "mirë se të gjej". --Shkodër
It's better to say "good work" than "I hope to find you well".
Më mirë te vdesësh më këmbë, sesa të jetosh më gjunjë. --Berat
It is better to die standing, than to live on your knees.
Mëndje e shëndoshë në trup të shëndoshë. * --[Naim Frashëri]
Healthy mind, in a healthy body.
Mirë se të gjej, o hija e madhe! -Mirë se vjen o dembel hamë. -A kamë leje të rri pak? -Po pate me hangër rri sa të duash. --Tiranë
Hope to find you well, o big shadow! Welcome o lazy glutton. -Do I have permission to stay a while? If you have something to eat you can stay as long as you want.
Mos kij turp nga kush s'ka turp. --South
Do not be shy of whom is shameless
Mos prit të të kërkojë e mira, po kërkoje. --Vlorë
Do not wait for good things to search for you, you search for them.
Mos rri si nusja në dasëm. --South
Do not stand like the bride at a wedding.
Mos u fshi si miu prapa poçes. --Skrapar
Do not hide like the mouse behind the pot.
Mos u fshi si miza nën bishtin e kalit. --Korçë
Do not hide like a fly under the tail of a horse.
Moti ndihmon atëqë punon. --Berat
The weather helps him who works.
Mushka do dru, e demi kular. --Sarandë
The mule needs spanking, and the bull a yoke.

N

Në kurdhën e nxehtë, s'rrihet me çekan druri. --South
Don't strike the hot iron with a wooden hammer.
Nga del fjala, del dhe shpirti. --South
From whence comes the word, comes the soul.
Nga puna po nuk rrodhi, domosdo do pikojë. --Vlorë
From work if it does not flow, it will certainly drip.
Nuk mund të dalë punë e madhe nga ai që nuk do të voglën. --Berat
You will not get a big job done from whom does not want a small one.
Nuk rron peshku pa uje. --Kosova
A fish cannot live without water.
Nuk zihet pleshti me dorashka. --Korçë
You cannot catch a flea with gloves.

Nj

Njeriut iu bëj njeri, qenit bëniu qen. --South
To the man behave like a man, to the dog behave like a dog.
Një ujë që nuk ecën s'pihet. --Elbasan
The water that does not flow is not fit to drink.

P

Paraja nuk i zgjedh njerëzit. --Vlorë
Money does not choose the people.
Pleqëria vjen me shokë. --South
Old age comes with friends.
Po kërciti dhëmbët qeni i qëndro me shkop në dorë. --South
If a dog shows his teeth, show him the stick.
Po nise një udhë, do kaptosh dhe sheshe, dhe male, dhe gurë. --Devoll
If you start on a journey, you will also cross plains, mountains and rocks.
Po nuk e pate të ligën brënda, s'të vjen nga jashtë. --Vlorë
If you do not have malice inside, it will not come from outside.
Po nuk qau fëmija, nuk i jep nëna sisë. --South
If a child does not cry, his mother will not breast feed him.
Po nuk u turbullua, nuk kthjellohet. --Përmet
If it does not get cloudy, it will not get clear.
Po shkove me të kërciturit gishtërinjtë sot, mos u anko nga të kërciturit e zorrëve nesër. --Vlorë
If you just snap your fingers today, do not complain of your intestines snapping tomorrow (i.e. hunger).
Pula që këndon në mbrëmje nuk bën vezë në mëngjes. --South
The chicken that cries at night will not lay eggs in the morning.
Puna e rinisë, jorgan i pleqërisë. --Tiranë
The work of the youth is a blanket for the old.
Punën e sotme mos e lër për nesër. * --[Naim Frashëri]
Don't leave today's work for tomorrow.

Q

Qan ara se nuk i vjen fara. --Sarandë
Weeps the field because of no seeds.

R

Ruaj dhinë të pish qumështin. --Sarandë
Mind the goats so that you will drink their milk.

Rr

Rron shqiponja në majë të malit, rron dhe miza në vith të kalit. --South
The eagle leaves on top the mountain, as the fly on the horses butt.

S

S'bëhet vreshti me urata, po me shata e lopata. --South
The vinery is not made with blessings, but with hoes and spades.
S'gjuhet me zagar të lidhur. --Berat
You cannot hunt with a tied dog.
Sa më shpejt kositet livadhi; aq më shpejt lind bari. --Tropojë
The more you mow the lawn, the faster the grass grows.
Sëkush fishekët I man për vete. --Fier
Everyone keeps the bullets for himself.

Sh

Shpjere gojën te buka e jo bukën te goja. --South
Take the mouth to the bread, not the bread to the mouth.
Shqiponja fluturon në qiell, po folenë e bën në tokë. --Labëri
The eagle flies in the sky, but nests on the ground.


T

Trupi shëndoshet me të punuar, mëndja ndërtohet me të mësuar. --South
The body builds up with work, the mind with studying.
Tosk e Gegë -- pemë nga nje degë. --Gjirokaster
Tosk and Geg -- tree from one branch.


U

Ujku e ka qafën e trashë, se ka kambët e shpejta. --Krujë
The wolf has a thick neck because it has fast legs.
Ujku fle hasmi s'fle:
The wolf sleeps, the Enemy doesn't
Ujku qimen e ndërron, po zakonin se harron.
The wolf changes its hair, but not its habit.

V

Vure vezën more pulën. --Krujë
If you put an egg, you get a chicken.